Uydu Görüntülerinden Kaleye Ulaşıldı

Arkeolog Melik Mirbey Ömeroğlu’nun araştırmaları, uydu görüntülerinin incelenmesiyle başladı. Görüntüler üzerinde doğal topoğrafyayla uyum göstermeyen bazı yapısal izlerin tespit edilmesi üzerine bölgede saha çalışması gerçekleştirildi.

Yapılan incelemelerde söz konusu izlerin, yaklaşık 1,4 kilometre uzunluğundaki sur kalıntılarından oluşan büyük bir kale yerleşimine ait olduğu belirlendi.

17 Futbol Sahası Büyüklüğünde

Kiklopik ve poligonal taş işçiliğiyle inşa edildiği değerlendirilen kalenin yaklaşık 120 bin metrekarelik bir alanı kapladığı tespit edildi. Bu büyüklüğün yaklaşık 17 futbol sahasına denk geldiği belirtildi.

Kale surlarının iç bölümde yaklaşık 2 metre, dış cephede ise 4 metre yüksekliğe ulaştığı kaydedildi. Surların kiklopik düzende poligonal bir yapı sergilediği ve mimari özellikleri bakımından Erken Demir Çağı kaleleriyle benzerlik gösterdiği ifade edildi.

Urartu’nun Erken Dönemine Işık Tutabilir

Arkeolog Ömeroğlu, kalenin Urartu Krallığı’nın batıya yayılma güzergâhında bulunmasının önemli olduğunu belirterek, keşfin Urartu’nun erken dönem başkentlerinden Arzaşkun’un konumuna ilişkin araştırmalara yeni veriler sunabileceğini söyledi.

Ömeroğlu, keşif sürecini şöyle anlattı:

“Kaleyi keşfetme sürecimiz, uydu görüntülerini incelememizle başladı. Uydu verileri üzerinde doğal topoğrafyayla uyum göstermeyen bazı yapısal izler dikkatimizi çekti. Bu anomalilerin doğal oluşumlardan farklı olabileceğini değerlendirdik ve bunun üzerine bölgeye geldik. Sahada gerçekleştirdiğimiz gözlemlerde, bu izlerin büyük bir kale yerleşimine ait sur kalıntıları olduğunu gördük. Böylece Dev Kale’nin varlığını tespit etmiş olduk.”

Koruma ve Tescil İçin Başvuru Yapıldı

Kalenin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla çalışma başlatıldığını belirten Ömeroğlu, Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna tescil başvurusunda bulunduklarını ifade etti.

Ömeroğlu, “Tespitin hemen ardından kalenin korunması ve tescil edilmesi için Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna gerekli başvuruları yaptık. Koruma Kurulu, bu tescil talebini inceleyerek gerekli değerlendirmeleri yapacaktır” dedi.

Kale İçerisinde Yapı İzleri ve Dairesel Çukur

Kalenin kuzey kesiminde yapı kalıntılarına ait izlerin güçlükle de olsa görülebildiğini aktaran Ömeroğlu, güney bölümünde ise yaklaşık 25 metre yarıçapında, daha küçük taşlarla örülmüş dairesel bir çukur bulunduğunu belirtti.

Söz konusu yapının, kalenin su ihtiyacını karşılamak amacıyla oluşturulmuş olabileceği değerlendiriliyor.

Mescidli köyü sınırlarında ortaya çıkarılan ve “Dev Kale” olarak nitelendirilen yapının, yapılacak bilimsel çalışmalar ve koruma kurulu incelemelerinin ardından Muş’un arkeolojik geçmişine önemli katkılar sunması bekleniyor.