Muş’un Kurtik Dağı’nda Yeni Bir Tür Keşfedildi

Bitlis Eren Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Kürşat ve araştırma ekibi tarafından Muş’un Kurtik Dağı’nda yürütülen üç yıllık arazi çalışmaları, bilim dünyasına yeni bir bitki türü kazandırdı.

2024 yılında Kurtik Dağı’nda gerçekleştirilen arazi çalışmaları sırasında fark edilen bitki, 2025 ve 2026 yıllarındaki vejetasyon dönemlerinde de takip edildi. Tür üzerinde gerçekleştirilen moleküler, palinolojik ve diğer bilimsel incelemeler sonucunda bitkinin daha önce bilimsel olarak tanımlanmamış yeni bir tür olduğu belirlendi.

Dünyada Sadece Muş’ta Yetişiyor

Bilimsel adı “Fritillaria damlana”, Türkçe bilimsel adı ise “Muş Ters Lalesi” olarak belirlenen yeni tür, dünyada yalnızca Muş’un Kurtik Dağı’nda yetişiyor.

Yaklaşık 2 bin 550 metre ve üzerindeki rakımlarda görülen Muş Ters Lalesi, endemik bitki türleri arasında yer alıyor. Yeni türün tanımlanmasıyla Türkiye’deki Fritillaria türlerinin sayısı da 63’e yükseldi.

Mat yaprakları, mor renkli çiçekleri, dar çan şeklindeki çiçek yapısı ve üç parçalı uzun stilusu, Muş Ters Lalesi’ni aynı cins içerisindeki diğer türlerden ayıran başlıca özellikler arasında bulunuyor.

İsmi Prof. Dr. Kürşat’ın Eşinden Geldi

Yeni türe verilen “Fritillaria damlana” adı, Prof. Dr. Murat Kürşat’ın eşi Damla Kürşat’a ithaf edildi. Böylece Damla Kürşat’ın adı, Türkiye florasına ilişkin uluslararası bilimsel literatürde kalıcı olarak yer aldı.

Uluslararası Bilimsel Dergide Yayımlandı

Prof. Dr. Murat Kürşat, Mehmet Emin Güneş, Birol Başer, Gülden Koçak ve Yakup Yapar tarafından hazırlanan “Fritillaria damlana (Liliaceae), a new species from eastern Anatolia (Türkiye)” başlıklı çalışma, uluslararası hakemli Phytotaxa dergisinin 17 Eylül 2026 tarihli 774. cilt, 3. sayısında yayımlandı.

Kurtik Dağı İçin Koruma Uyarısı

Prof. Dr. Murat Kürşat, özellikle Muş, Bitlis, Van ve Hakkari çevresinin bitki çeşitliliği bakımından önemli bir doğal laboratuvar niteliğinde olduğunu belirtti.

Muş Ters Lalesi’nin özellikle Kurtik Dağı’nın zirve kesimlerinde yetiştiğine dikkat çeken Kürşat, yoğun hayvan otlatmasının ve bölgede genişlemesi planlanan rüzgar enerjisi çalışmalarının türün yaşam alanları açısından risk oluşturabileceğini ifade etti.

Kürşat, yeni türün korunması için bir koruma planı hazırlanması gerektiğini vurgularken, bölgede araştırmaları devam eden başka bitki türlerinin de bulunduğunu ve çalışmalar tamamlandıkça bunların bilim dünyasına kazandırılmasının hedeflendiğini belirtti.